در اغلب موارد شستشوى معده چون سبب ناراحتى معده مىشود مضر است ولى در مواقعى كه به علت قى هاى پى در پى اين عضو دائما در حركت است يا اينكه مواد تخمير يافته در آن جمع شده ناچار بايد معده را شستشو داد . اگر خونريزى شديد است لازمست مدت 3 تا 6 روز از راه دهان هيچ چيز ( حتى دارو ) به بيمار نداد و براى رفع عطش سروم فيزيولوژيك در زيرپوست سوزن زده يا تنقيه كرد و از طرف ديگر دهان بيمار را با آب خنك تر كرد و اگر بدين وسائل نيز تشنگى تخفيف نيافت گاهگاهى يك قاشق قهوه خورى آب خنك به بيمار خورانيد . براى تغذيه بيمار بايستى به استعمال سروم گلوكزه به صورت چكه چكه مقعدى ( روزى 5 / 0 تا 1 ليتر ) و تنقيه‌هاى مغذى با شير ، زرده تخم مرغ و نمك پرداخت : فسفات دوسود يا نمك طعام 2 گرم دكسترين پپتن محلول از هر كدام 15 تا 20 گرم آب 250 گرم براى يك تنقيه ( Roux . ch . J ) آب 300 گرم تخم مرغ يك عدد دكسترين 10 گرم فسفات دوسود بيكربنات دوسود از هر كدام 1 گرم لودانم سيدنهام 4 قطره اگر بيمار اين تنقيه ها را تحمل كرد ممكن است رفته رفته بر مقدار مواد غذائى آنها افزود : آبگوشت بدون نمك 300 سانتيمتر مكعب دكسترين 15 تا 30 گرم تخم مرغ دو عدد بى كربنات دوسود 1 گرم پس از 5 - 6 روز در صورتى كه به علت وجود خونريزى تغذيه طبيعى بيمار مقدور نباشد بايستى به تنقيه ها 20 تا 30 سانتى گرم گلو كز خالص ( گلوكز تجارتى سبب تحريك مىشود ) يا عسل ياپپتن اضافه كرد و در ضمن براى اين كه محلول قليائى يا اقلا خنثى گردد مقدار كافى بى كربنات دوسود به آن افزود : تخم مرغ زده دو عدد محلول پپتن مايع دو قاشق سوپخورى محلول گلوكزه 20 % 100 گرم كلرور دوسديم 5 ر 1 گرم پپسين 1 گرم لودانم سيدنهام 2 قطره براى يك تنقيه : روزى 2 - 3 بار اگر بيمار تنقيه هاى غذائى را تحمل نكرده بسرعت رو به ضعف رود ، اختلالات عصبى شديد ايجاد گرديده ، فشار خون پائين و مقدار پيشاب روزانه به كمتر از 400 گرم تقليل يابد لازمست به او كمى شير ( ثلث ليتر ) ، آب لاكتوزه يا دستور زير را خورانيد : آب مقطر 200 گرم ژلاتين 30 گرم قند 30 گرم اولئوساكارور دوسيترون ( 1 ) 30 گرم در 24 ساعت بدهند پس از سه روز كه به اين ترتيب رفتار شد ممكن است كم كم بعضى غذاها مانند آبگوشت غليظ گوساله ( هر ساعت يك قاشق سوپخورى ) يا شير خنك ( هر نيم ساعت يك قاشق سوپخورى ) داد ، فرداى آن روز تخم مرغى كه با شير زده باشند ، ماهى هاى پخته ، گوشت طيور و

--> ( 1 ) . saccharure de citron - Oleo